ആപ്പ്ജില്ല

Explained: കേന്ദ്രസര്‍ക്കാര്‍ ഭാരത് പെട്രോളിയം കോര്‍പ്പറേഷന്‍ വില്‍ക്കുന്നു

രാജ്യത്തെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ പൊതുമേഖല എണ്ണക്കമ്പനി ഭാരത് പെട്രോളിയം കോര്‍പ്പറേഷന്‍ കേന്ദ്രസര്‍ക്കാര്‍ വിൽക്കുന്നു. സർക്കാർ കൈവശം വെക്കുന്ന 53 ശതമാനം ഓഹരികളും വിൽക്കും

Abhijith VM | Samayam Malayalam 7 Mar 2020, 3:27 pm
ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ എണ്ണക്കമ്പനിയായ ഭാരത് പെട്രോളിയം കോര്‍പ്പറേഷന്‍ ലിമിറ്റ‍ഡ് (ബിപിസിഎല്‍) സ്വകാര്യവല്‍ക്കരിക്കാന്‍ കേന്ദ്രസര്‍ക്കാര്‍ തീരുമാനമെടുത്തു. പൊതുമേഖല കമ്പനിയായ ബിപിസിഎല്‍ ഓഹരികളുടെ 53.3% സര്‍ക്കാര്‍ ഉടമസ്ഥതയിലാണ്.
Samayam Malayalam bpcl 1
ബിപിസിൽ വിൽക്കുമോ?


ഈ ഓഹരികള്‍ പൂര്‍ണമായും കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാര്‍ വിറ്റഴിക്കും എന്നാണ് നിലവിലെ സൂചനകള്‍. സർക്കാർ ഇതിനുള്ള സമ്മതപത്രം പുറത്തിറക്കി. ഒരു ലക്ഷം കോടിരൂപയ്‍ക്ക് മുകളില്‍ വിപണി മൂല്യമുള്ള, മൂന്ന് വര്‍ഷം തുടര്‍ച്ചയായി 25,000 കോടിരൂപ വിറ്റുവരവ് (turnover) നേടുന്ന മഹാരത്ന പദവിയുള്ള ബിപിസിഎല്‍ എന്തിനാണ് കേന്ദ്രസര്‍ക്കാര്‍ വില്‍ക്കുന്നത്? -- ഇതിന് ഉത്തരമാണ് ഡിസ്‍ ഇന്‍വെസ്റ്റ്‍മെന്‍റ്‍ (disinvestment)


എന്താണ് ഡിസ്‍ ഇന്‍വെസ്റ്റ്മെന്‍റ് ?

നിക്ഷേപം (investment) എന്നത് പണം ഓഹരികളോ കടപത്രമോ ബോണ്ടുകളോ ആക്കി മാറ്റുന്നതാണ്. ഇതിന് വിപരീതമാണ് ഡിസ്‍ ഇന്‍വെസ്റ്റ്‍മെന്‍റ്. പൊതുമേഖല സ്ഥാപനങ്ങളിലെ ഓഹരിവിറ്റഴിക്കലാണ് പൊതുവെ ഡിസ്‍ ഇന്‍വെസ്റ്റ്‍മെന്‍റ് എന്നത് കൊണ്ട് വിവക്ഷിക്കുന്നത്.

1991ല്‍ പുതിയ സാമ്പത്തികനയം പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് ശേഷം പൊതുമേഖല കമ്പനികളില്‍ നിക്ഷേപത്തിന് യാതൊരു ആദായവും തിരികെ നല്‍കാത്ത കമ്പനികള്‍ തിരിച്ചറിയാനും ഇവയില്‍ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന ഭീമമായ നഷ്‍ടം നികത്താന്‍ ഓഹരികള്‍ വില്‍ക്കാനും സര്‍ക്കാര്‍ തീരുമാനിച്ചു.

നിലവിലെ ബോംബേ ഓഹരിവിപണി നല്‍കുന്ന കണക്കുകള്‍ അനുസരിച്ച് രാജ്യത്തെ പൊതുമേഖല സ്ഥാപനങ്ങളില്‍ സര്‍ക്കാര്‍ മുടക്കിയിട്ട് ബാധ്യതയായി കിടക്കുന്നത് ഏകദേശം 2 ലക്ഷം കോടിയോളം രൂപയ്‍ക്ക് മുകളില്‍ വരും. ഇത് പരമാവധി കുറച്ചാല്‍ മാത്രമേ മറ്റു പദ്ധതികള്‍ക്കും അടിസ്ഥാനസ സൗകര്യ വികസനത്തിനും ഉള്‍പ്പെടെ പണം കണ്ടെത്താന്‍ കഴിയൂ. ഇതിന് വ്യാപകമായി ഓഹരി വിറ്റഴിക്കല്‍ ഉപയോഗിക്കുകയാണ്.

എന്തുകൊണ്ട് ഭാരത് പെട്രോളിയം വില്‍ക്കണം?

പ്രധാന കാരണം കേന്ദ്രസര്‍ക്കാരിന്‍റെ കീശയില്‍ പണമില്ലാത്തത് ആണെന്ന് പറയാം. സര്‍ക്കാരിന്‍റെ വരവും ചെലവും തമ്മിലുള്ള അന്തരം കഴിഞ്ഞ ഓഗസ്റ്റില്‍ 5.53 ലക്ഷം കോടിയായാണ് വര്‍ധിച്ചത്. ഇത് നികത്താന്‍ സര്‍ക്കാരിന് പണം കണ്ടെെത്തേണ്ടത് ആവശ്യമാണ്.

ഇക്കഴിഞ്ഞ ബജറ്റ് അനുസരിച്ച് ഈ സാമ്പത്തികവര്‍ഷം പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന ആഭ്യന്തരക്കമ്മി 7.04 ലക്ഷം കോടി രൂപയാണ്. ഓഗസ്റ്റിലെ കമ്മിയായ 5.53 ലക്ഷംകോടി രൂപ ഇതിന്‍റെ 78.03% വരും. കോര്‍പ്പറേറ്റ് നികുതി കുറയ്‍ക്കാന്‍ സര്‍ക്കാര്‍ തീരുമാനിച്ചതോടെ ഈ ബജറ്റില്‍ സര്‍ക്കാര്‍ പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന ജിഡിപി വളര്‍ച്ചയുടെ 3.3% അധികം കടം വരും.

കേന്ദ്രസര്‍ക്കാരിന് മുന്നിലുള്ള ഏറ്റവും എളുപ്പമുള്ള വഴി പൊതുമേഖല കമ്പനികള്‍ വില്‍ക്കുക എന്നതാണ്. അങ്ങനെയാണ് ഭാരത് പെട്രോളിയം പട്ടികയില്‍ വരുന്നത്.

ഭാരത് പെട്രോളിയം നഷ്‍ടത്തിലാണോ?

സാങ്കേതികമായ നഷ്‍ടം പ്രവചിക്കാന്‍ കഴിയില്ല. ഓഗസ്റ്റില്‍ പുറത്തിയ നാലാംപാദ സാമ്പത്തിക ഫലം അനുസരിച്ച് 65.6% ലാഭം ഇടിഞ്ഞിരുന്നു. ഇതിന് പ്രധാന കാരണം അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയില്‍ ഓയില്‍ വില ഇടിഞ്ഞതാണ്.

ആകെ വരുമാനം മൂന്ന് ശതമാനം വര്‍ധിച്ചിരുന്നു. പക്ഷേ, പ്രവര്‍ത്തനലാഭം ഇടിഞ്ഞു. എങ്കിലും കമ്പനി ഇന്ത്യയിലെ 25% വരുന്ന എണ്ണ വിതരണം നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ഫോര്‍ച്യൂണ്‍ പട്ടിക അനുസരിച്ച് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ 279-ാമത്തെ കമ്പനിയാണ് ബിപിസിഎല്‍.

കമ്പനി നേരിടുന്ന പ്രധാന പ്രതിസന്ധി മൂലധനച്ചെലവും കടവുമാണ്. മാര്‍ച്ചില്‍ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു റിപ്പോര്‍ട്ട് അനുസരിച്ച് ഇന്ത്യന്‍ ഓയില്‍ കോര്‍പ്പറേഷന്‍, ബിപിസിഎല്‍, എച്ച്‍പിസിഎല്‍ കമ്പനികള്‍ക്ക് ഉള്ള നഷ്‍ടം 106.3 ട്രില്യണ്‍ രൂപയാണ്. 30 ശതമാനമാണ് വര്‍ധന. 42,915 കോടി രൂപയാണ് ബിപിസിഎല്ലിനുള്ള കടം. സബ്‍സിഡി തുക സര്‍ക്കാര്‍ കൈമാറാത്തതും വലിയ തോതില്‍ നഷ്‍ടമുണ്ടാക്കി.

ഭാരത് പെട്രോളിയം വിറ്റാല്‍ സര്‍ക്കാര്‍ കടം കുറയുമോ?

തീര്‍ച്ചയായും. ഉദാഹരണത്തിന് കഴിഞ്ഞ സാമ്പത്തിക വര്‍ഷം 80,000 കോടിരൂപയാണ് സര്‍ക്കാര്‍ ഓഹരിവില്‍പ്പനിയിലൂടെ സമാഹരിക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചത്. ഇത് ലക്ഷ്യവും കടന്ന് 85,000 കോടി രൂപയില്‍ എത്തിയിരുന്നു.

ഈ സാമ്പത്തിക വര്‍ഷം 1.05 ലക്ഷം കോടി രൂപയാണ് സര്‍ക്കാര്‍ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇത് വളരെ വലിയ ഒരു സംഖ്യയാണ്. വലിയ കമ്പനികളില്‍ ഒന്ന് വില്‍ക്കാതെ മുന്നോട്ടുപോകാന്‍ കഴിയില്ലെന്നതാണ് സര്‍ക്കാര്‍ നിലപാട്.

41,049 കോടിരൂപയാണ് ബിപിസിഎല്‍ സര്‍ക്കാര്‍ ഓഹരികള്‍ക്കുള്ള വിപണി മൂല്യം. വില്‍പ്പനയിലൂടെ 60,000 കോടിരൂപ വരെയാണ് സര്‍ക്കാര്‍ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.

ബിജെപി സര്‍ക്കാരുകള്‍ എല്ലാക്കാലത്തും പൊതുമേഖല കമ്പനികള്‍ വില്‍ക്കുന്നതില്‍ പ്രത്യേക താല്‍പര്യം കാണിച്ചിരുന്നു എന്ന് വേണം മനസ്സിലാക്കാന്‍. 1999-2004 ബിജെപി ഭരണകാലത്താണ് ടാറ്റ ഗ്രൂപ്പിന് വിഎസ്‍എന്‍എല്‍ വില്‍പ്പന നടത്തിയത്. സ്റ്റെര്‍ലൈറ്റിന് രണ്ട് പൊതുമേഖല കമ്പനികള്‍ വിറ്റതും ഇതേ കാലയളവിലാണ്. ഇന്ത്യന്‍ പെട്രോകെമിക്കല്‍ കോര്‍പ്പറേഷന്‍ ലിമിറ്റഡ് റിലയന്‍സിന് നല്‍കിയതും ഇതേ കാലത്താണ്.

2003ല്‍ ബിപിസിഎല്‍ വില്‍ക്കാന്‍ ശ്രമം നടന്നിരുന്നു. എന്നാല്‍ സുപ്രീംകോടതി ഇത് ഒരു പ്രത്യേക നിയമം ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച് തടയുകയായിരുന്നു.

എന്താണ് ആ നിയമം?

1976ല്‍ ബിപിസിഎല്‍ സ്വദേശവല്‍ക്കരിക്കുന്നത് വരെ സ്വകാര്യ കമ്പനിയായിരുന്നു. ബര്‍മ ഷെല്‍ എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ഓയില്‍ കമ്പനി അന്നത്തെ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ എണ്ണക്കമ്പനിയായിരുന്നു. നെതര്‍ലാന്‍ഡ്‍സിലെ റോയല്‍ ഡച്ച് ഷെല്‍, ബ്രിട്ടണിലെ ബര്‍മ ഓയില്‍ കമ്പനിയുമായി ചേര്‍ന്നുള്ള സംയുക്ത സംരഭമായിരുന്നു ഇത്.

സ്വദേശവല്‍ക്കരണത്തിന് രൂപീകരിച്ച നിയമം ഇപ്പോഴും പ്രാബല്യത്തിലായിരുന്നു. 2003ല്‍ ഈ നിയമം ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചാണ് ബിപിസിഎല്‍ വില്‍പ്പന സുപ്രീംകോടതി തടഞ്ഞത്. ആദ്യം നിയമം റദ്ദാക്കാനായിരുന്നു നിര്‍ദേശം. അന്ന് സര്‍ക്കാരിന് ഇത് കഴിഞ്ഞില്ല.

ഇത് മറ്റൊരു രീതിയില്‍ ഇത്തവണ സര്‍ക്കാര്‍ മറികടക്കുകയാണ്. ദി റെപ്പലിങ് ആന്‍ഡ്‍ അമെന്‍ഡിങ് നിയമം 2016ല്‍ സര്‍ക്കാര്‍ പാസ്സാക്കിയിരുന്നു. ഈ നിയമം അനുസരിച്ച് കാലഹരണപ്പെട്ട വകുപ്പുകള്‍ റദ്ദാക്കാന്‍ തീരുമാനിച്ചു. ഇത് ഉപയോഗിച്ച് ബര്‍മ ഷെല്‍ സ്വദേശിവല്‍ക്കരണ നിയമം ഉള്‍പ്പെടെ 187 നിയമങ്ങള്‍ സര്‍ക്കാര്‍ റദ്ദാക്കി. ഇതോടെ ബിപിസിഎല്‍ വില്‍ക്കാന്‍ പാര്‍ലമെന്‍റ് അനുമതി തേടേണ്ടതില്ലെന്ന ആനുകൂല്യം സര്‍ക്കാര്‍ തന്ത്രപൂര്‍വ്വം സ്വന്തമാക്കി.

ആരാണ് ബിപിസിഎല്‍ വാങ്ങാന്‍ സാധ്യത?

ബിപിസിഎല്‍ വില്‍പ്പന വരും ദിവസങ്ങളില്‍ വിവാദമായേക്കാനുള്ള പ്രധാന സാഹചര്യം കമ്പനി സ്വന്തമാക്കുന്നത് ആര് എന്നതാണ്. വിദേശ കമ്പനികളിലേക്കാണ് സര്‍ക്കാരിന്‍റെ നോട്ടം. സൗദി അരാംകോ, യുഎസ് കമ്പനി എക്സണ്‍ മൊബീല്‍, ഫ്രഞ്ച് കമ്പനി ടോട്ടല്‍ എസ്‍എ, ഡച്ച് കമ്പനി ഷെല്‍ പെട്രോളിയം, മലേഷ്യന്‍ കമ്പനി പെട്രോണാസ് എന്നിവര്‍ക്ക് ബിപിസിഎല്ലില്‍ നോട്ടമുണ്ടെന്നാണ് വിവിധ മാധ്യമങ്ങള്‍ റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്യുന്നത്. എന്നാല്‍ ഇതുവരെ ഒരു കമ്പനിയും ഔദ്യോഗികമായി ഇതില്‍ പ്രതികരിച്ചിട്ടില്ല.

ബിപിസിഎല്‍ ഒരു ഇന്ത്യന്‍ കമ്പനിയെ ഏല്‍പ്പിക്കാന്‍ കേന്ദ്രസര്‍ക്കാര്‍ തയാറായേക്കില്ല. കാരണം രണ്ടാണ്,

ഒന്ന്, ഇന്ത്യന്‍ ഓയില്‍ കോര്‍പ്പറേഷന്‍ ഏറ്റെടുത്താല്‍ ഇപ്പോഴുള്ള കടം അധികമാകും. സാമ്പത്തികമായി കമ്പനിയുടെ നിലനില്‍പ്പ് തന്നെ ബുദ്ധിമുട്ടിലാകും. ഒരുകാലിലെ മന്ത് മറ്റൊരു കാലിലേക്ക് മാറ്റുന്നതുപോലെയായിരിക്കും ഈ ഇടപാട്. ഒപ്പം രാജ്യത്തെ എണ്ണവിതരണം നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള അധികാരം ഐഒസിയില്‍ ഏകാധിപത്യപരമായി ഒതുങ്ങും.

രണ്ട്, മുന്‍പൊരിക്കല്‍ സര്‍ക്കാരിന് കൈപൊള്ളിയ അനുഭവമാണ് ഹിന്ദുസ്ഥാന്‍ പെട്രോളിയം ലിമിറ്റഡ് വില്‍പ്പന. സര്‍ക്കാര്‍ സമ്മര്‍ദ്ദത്തെ തുടര്‍ന്നാണ് 36,915 കോടി രൂപ ചെലവാക്കി, ഒരു രൂപപോലും കടമില്ലാത്ത ഒഎന്‍ജിസി, എച്ച്‍പിസിഎല്‍ ഏറ്റെടുത്തത്. ഒരു വര്‍ഷത്തിന് ശേഷം നില്‍ക്കക്കള്ളിയില്ലാത്ത അവസ്ഥയിലാണ് ഒഎന്‍ജിസി. ഇപ്പോള്‍ എച്ച്‍പിസിഎല്‍ വില്‍ക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ് കമ്പനി.

ബിപിസിഎല്‍ വിദേശ കമ്പനി വാങ്ങിയാല്‍ എന്താണ് കുഴപ്പം?

2011 നവംബറിലാണ് ഇന്ത്യയിലെ എണ്ണക്കമ്പനികള്‍ക്ക് ആഗോള എണ്ണവിലയ്‍ക്ക് അനുസൃതമായി റീട്ടെയ്‍ല്‍ വില ദിവസേന മാറ്റം വരുത്താന്‍ അന്നത്തെ യുപിഎ സര്‍ക്കാര്‍ അനുമതി നല്‍കിയത്. ഇത് രാജ്യവ്യാപക പ്രതിഷേധങ്ങള്‍ക്ക് ഇടയാക്കിയിരുന്നു.

ബിപിസിഎല്‍ പൂര്‍ണമായും സ്വകാര്യ കമ്പനിയാകുന്നതോടെ എണ്ണവില നിയന്ത്രിക്കുന്നതില്‍ മാറ്റങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ ഏതാണ്ട് 25 ശതമാനം റീട്ടെയ്‍ല്‍ വിതരണം ബിപിസിഎല്‍ ആണ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. ബിപിസിഎല്‍, എച്ച്‍പിസിഎല്‍ കമ്പനികള്‍ സ്വകാര്യ കമ്പനികള്‍ ഏറ്റെടുത്താല്‍ വില നിര്‍ണയത്തില്‍ സാരമായ മാറ്റം ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് ആശങ്ക.

പെട്രോളിയം കമ്പനികള്‍ക്ക് മാത്രമല്ല മറ്റു കമ്പനികള്‍ക്കും റീട്ടെയ്‍ല്‍ മേഖലയില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കാന്‍ കേന്ദ്രസര്‍ക്കാര്‍ അനുമതി നല്‍കിയിരുന്നു. ഇത് മേഖലയിലെ മത്സരം വര്‍ധിപ്പിക്കുമെന്നാണ് സര്‍ക്കാര്‍ പ്രതീക്ഷ. ഇത് ഇന്ധനവില കുറയാനും സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് മറ്റൊരുവാദം.

ഇതോടൊപ്പം ബിപിസിഎല്‍ വായ്‍പയെ ഇത് ബാധിക്കും എന്നതാണ് മറ്റൊരു പ്രശ്‍നം. അന്താരാഷ്ട്ര ക്രെഡിറ്റ് റേറ്റിങ് ഏജന്‍സി മൂഡീസ് ഇതിനോടകം മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കിയിട്ടുണ്ട്. BBB- എന്നതാണ് ബിപിസിഎല്ലിന്‍റെ ഇപ്പോഴത്തെ റേറ്റിങ്. ഇത് സര്‍ക്കാര്‍ കമ്പനി എന്ന നിലയ്ക്ക് നല്‍കിയിട്ടുള്ള പരിഗണനയാണ്. സ്വകാര്യ കമ്പനിക്ക് ബിപിസിഎല്‍ കൈമാറിയാല്‍ റേറ്റിങ് കുറയ്‍ക്കും. ഇത് കടം വാങ്ങാനുള്ള ശേഷി കുറയ്‍ക്കും.
ഓതറിനെ കുറിച്ച്
Abhijith VM

ആര്‍ട്ടിക്കിള്‍ ഷോ

ട്രെൻഡിങ്