ആപ്പ്ജില്ല

UNESCO യുടെ പൈതൃക പട്ടികയിലുണ്ട് രാജസ്ഥാനിലെ ഈ സ്ഥലങ്ങളും

Rajasthan Travel | രാജസ്ഥാന്റെ വ്യത്യസ്തമായ സംസ്‌കാരം രജപുത്രരുടെ സംഭാവനയായാണ് പൊതുവേ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. അതിനാല്‍ ഈ പ്രദേശത്തെ രജപുത്താന എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്.

Samayam Malayalam 1 Aug 2022, 10:59 am
Samayam Malayalam 5 amazing unesco world heritage sites in rajasthan
UNESCO യുടെ പൈതൃക പട്ടികയിലുണ്ട് രാജസ്ഥാനിലെ ഈ സ്ഥലങ്ങളും

സമ്പന്നമായ സംസ്‌കാരത്താല്‍ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഒരു സഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ് രാജസ്ഥാന്‍ (Rajasthan Travel) എന്നതില്‍ സംശയമില്ല. രജപുത്രരും, മുഗളരും, ബ്രട്ടീഷുകാരും ഒക്കെ ഭരിച്ച ഈ പ്രദേശത്തെ രജപുത്താന എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. രാജസ്ഥാന്റെ വ്യത്യസ്തമായ സംസ്‌കാരം രജപുത്രരുടെ സംഭാവനയായാണ് പൊതുവേ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. എട്ടാം നൂറ്റാണ്ട് മുതല്‍ ഇന്നത്തെ രാജസ്ഥാന്‍ പ്രദേശങ്ങള്‍ ഭരിച്ചിരുന്നത് വിവിധ രജപുത്രകുടുംബങ്ങളായിരുന്നു. ആരവല്ലി മലനിരകളുടെ പടിഞ്ഞാറന്‍ ഭാഗത്തെ ഥാര്‍ മരുഭൂമിയും കിഴക്കന്‍ ഭാഗത്തേ ജനനിബിഡമായ നഗരങ്ങളും ചേര്‍ന്നതാണ് ഇന്നത്തെ രാജസ്ഥാന്‍ സംസ്ഥാനം.

മരുഭൂമികളും കൊടുംകാടുകളും ഒരുപോലെ ഉള്‍ക്കൊള്ളുന്ന വ്യത്യസ്തമായ ഭൂപ്രകൃതിയുള്ള രാജസ്ഥാനിലാണ് ലോകത്തിലെതന്നെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ പര്‍വ്വതനിരകളിലൊന്നായ ആരവല്ലി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. രാജകൊട്ടാരങ്ങള്‍, മനോഹരമായ തടാകങ്ങള്‍, സവിശേഷമായ ഭക്ഷണങ്ങള്‍, പുരാതനമായ പാതകളും ഇടവഴികളുമൊക്കെയായി ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകര്‍ഷിക്കുന്ന ഒരു സംസ്ഥാനമാണിത്. യുനെസ്‌കോയുടെ ലോക പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങളായി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുള്ള അതിശയകരമായ വാസ്തുവിദ്യകളും ചരിത്രങ്ങളും നിറഞ്ഞ നിരവധി സ്ഥലങ്ങളും ഘടനകളും ഇവിടെയുണ്ട്.

രാജസ്ഥാനിലെ സന്ദര്‍ശിക്കേണ്ട 5 ലോക പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങള്‍

Kumbhalgarh

ജന്തര്‍ മന്തര്‍

PC: Wikipedia

ജയ്പൂരിലുള്ള ഈ ശിലാ ഘടന ഭൂമിയുടെ അച്ചുതണ്ടിന് സമാന്തരമായി നിലകൊള്ളുന്നു ഒരു സമയയന്ത്രമാണ്. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ മഹാരാജ ജയ് സിംഗ് രണ്ടാമനാണ് ജന്തര്‍ മന്തര്‍ പണികഴിപ്പിച്ചത്. ഇന്ത്യയുടെ വടക്കന്‍ മേഖലകളില്‍ ഇത്തരം അഞ്ച് ഘടനകള്‍ നിര്‍മ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ജ്യോതിശാസ്ത്ര ഉപകരണങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ നഗ്‌നനേത്രങ്ങള്‍ കൊണ്ട് ഗ്രഹനില നിരീക്ഷിക്കാന്‍ സാധിക്കും. സംസ്‌കൃത പദങ്ങളായ യന്ത്ര (ഉപകരണം), മന്ത്ര (കണക്കുകൂട്ടല്‍) എന്നിവയില്‍ നിന്നാണ്, 'കണക്കുകൂട്ടലിനുള്ള ഉപകരണം' എന്ന അര്‍ത്ഥത്തില്‍ ജന്തര്‍ മന്തര്‍ എന്ന പേരുണ്ടായത്.

കല്ലുകൊണ്ട് നിര്‍മ്മിച്ച ജന്തര്‍ മന്തര്‍ 14 ജ്യോതിശാസ്ത്ര ഉപകരണങ്ങളുടെ സമന്വയമാണ്. 1727-1733 കാലഘട്ടത്തില്‍ നിര്‍മ്മിച്ച ഇവിടുത്തെ സമയയന്ത്രത്തിന്റെ ഉയരം ഏകദേശം 90 അടിയാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സൗരഘടികാരമായി കണക്കാക്കുന്ന സാമ്രാട്ട് യന്ത്ര, ജന്തര്‍ മന്തറിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഖഗോളസ്ഥാനങ്ങള്‍ നിര്‍ണ്ണയിക്കുന്നതിന് അന്ന് പ്രയോഗത്തിലുണ്ടായിരുന്ന സംഖ്യകളും യഥാര്‍ത്ഥ നീരീക്ഷണ സ്ഥാനങ്ങളും തമ്മിലുണ്ടായിരുന്ന വ്യത്യാസം പരിഹരിക്കാന്‍ വേണ്ടിയാണ് ഇത് നിര്‍മ്മിക്കപ്പെട്ടത്.

ജയ്‌സാല്‍മീര്‍ കോട്ട

PC: Wikipedia

രാജസ്ഥാനിലെ ജയ്‌സാല്‍മീര്‍ നഗരത്തിലുള്ള ഈ കോട്ട, ലോകത്തിലേ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ കോട്ടകളില്‍ ഒന്നാണ്. രജപുത്ര രാജാവയിരുന്ന റാവു ജയ്‌സാല്‍ ക്രി. വ 1156-ലാണ് ഈ അതിശയകരമായ കോട്ട പണികഴിപ്പിച്ചത്. മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ള സവിശേഷമായ മണല്‍ക്കല്ലുകൊണ്ടാണ് കോട്ടമതില്‍ പണിതിരിക്കുന്നത്. സൂര്യോദ്യത്തിലും സൂര്യാസ്തമയത്തിലും ഈ കോട്ടയില്‍ സൂര്യപ്രകാശം പതിക്കുമ്പോള്‍ സ്വര്‍ണ്ണം പോലെ വിളങ്ങും. അതു കാരണം ഈ കോട്ടയെ സുവര്‍ണ്ണ കോട്ട, സ്വര്‍ണ്ണ കോട്ട എന്നൊക്കെ വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ഈ കൂറ്റന്‍ കോട്ടയില്‍ സങ്കീര്‍ണ്ണമായ നിരവധി കമാനങ്ങള്‍, കൊത്തുപണികള്‍, ഗംഭീരമായ വാസ്തുവിദ്യ ഘടനകള്‍ എന്നിവയുണ്ട്.

കൂടാതെ കോട്ടയോട് ചേര്‍ന്ന് നിരവധി പുരാതന ക്ഷേത്രങ്ങളും ഉണ്ട്. കോട്ടയ്ക്കുള്ളില്‍ പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ പണിത ഏഴ് ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്. ഇവിടുത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷേത്രമായ അര്‍സരന്‍ ചോപ്രയില്‍ 600-ല്‍ അധികം വിഗ്രഹങ്ങള്‍ കാണാം. ഥാര്‍ മരുഭൂമിയിലെ ത്രികൂട എന്ന കുന്നിന് മുകളിലാണ് ഈ ഗംഭീരമായ ഈ കോട്ട നിര്‍മിച്ചിരിക്കുന്നത്. നിരവധി യുദ്ധങ്ങള്‍ക്കും ചരിത്രസംഭവങ്ങള്‍ക്കും ജയ്‌സാല്‍മീര്‍ കോട്ട സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.

കേവല്‍ദേവ് ദേശീയോദ്യാനം

PC: Wikipedia

രാജസ്ഥാനിലെ ഭരത്പൂര്‍ ജില്ലയിലാണ് കേവല്‍ദേവ് ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുമ്പ് ഇവിടെ ഭരത്പൂര്‍ പക്ഷിസങ്കേതം എന്നാണറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഏകേദശം 250 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക് മുമ്പ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഈ വന്യജീവി സങ്കേതം, ഔദ്യോഗികമായി ദേശീയോദ്യാനമായത് 1971-ന് ശേഷമാണ്. ഉദ്യാനത്തിന്റെ മദ്ധ്യഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരില്‍ നിന്നാണ് ഇ സങ്കേതത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്. തണ്ണീര്‍ത്തടങ്ങള്‍ നിറഞ്ഞ ഈ പ്രദേശം. വിസ്തൃതി 29 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ്.

നിരവധി ദേശാടന പക്ഷികളുടെ ഒരു കേന്ദ്രമാണ് ഈ പ്രദേശം. ശൈത്യകാലത്ത് ഇവിടം വിവിധയിനം പക്ഷികളാല്‍ നിറയും. 350-ലധികം ഇനം പക്ഷികള്‍ ഇവിടെയുണ്ട്. മത്സ്യങ്ങള്‍, പാമ്പുകള്‍, മറ്റ് ഉഭയജീവികള്‍ എന്നിവ നിങ്ങള്‍ക്ക് കാണാം. കരണ്ടി കൊക്ക്, സൈബീരിയന്‍ കൊക്ക് തുടങ്ങിയ ദേശാടനപ്പക്ഷികളുടെ ഇഷ്ട വാസസ്ഥലമാണിവിടം. റീസസ് കുരങ്ങ്, ലംഗൂര്‍, ബംഗാള്‍ കുറുക്കന്‍, വരയന്‍ കഴുതപ്പുലി, പുള്ളിമാന്‍, കൃഷ്ണമൃഗം, നീല്‍ഗായ്, മുയല്‍ തുടങ്ങിയ ജന്തുക്കളേയും വിവിധ മത്സ്യങ്ങള്‍, പാമ്പുകള്‍ എന്നിവയെയും ഇവിടെ കാണാം.

Also Read: ഇന്ത്യയിലെ ഈ ചെറു പട്ടണങ്ങളുടെ അസാധാരണമായ സവിശേഷതകള്‍ അറിയാമോ?

രണ്‍ഥംഭോര്‍ കോട്ട

PC: Wikipedia

സവായ് മധേപൂര്‍ ജില്ലയിലെ രണ്‍ഥംഭോര്‍ ദേശീയോദ്യാനത്തിനകത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു കോട്ടയാണിത്. അവിശ്വസനീയമായ വാസ്തുവിദ്യ സവിശേഷതകളുള്ള ഒരു നിര്‍മ്മിതിയാണ് രണ്‍ഥംഭോര്‍ കോട്ട. കോട്ടയ്ക്കകത്തും ഏതാനും ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്. പത്താം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തില്‍ നിര്‍മ്മിച്ച ഈ കോട്ടയുടെ പരിസര പ്രദേശങ്ങള്‍ ജയ്പൂര്‍ മഹാരാജാക്കന്‍മാരുടെ നായാട്ടുകേന്ദ്രമായിരുന്നു. 1192ല്‍ മുഹമ്മദ് ഗോറി, രാജ്പുത് വംശത്തിലെ രാജാവായിരുന്നു പൃഥ്വിരാജ് ചൗഹാന്‍ പരാജയപ്പെടുത്തിയതോടെ ഈ കോട്ട ഗോറി സമ്രാജ്യത്തിന്റെ കീഴിലായി ഈ കോട്ട

2013ല്‍ കമ്പോഡിയന്‍ തലസ്ഥാനമായ നോം പെന്നില്‍ നടന്ന യുനെസ്‌കോയുടെ ലോക പൈതൃക കമ്മിറ്റിയുടെ 37-ാം സമ്മേളനത്തില്‍ രാജസ്ഥാനിലെ മറ്റു അഞ്ച് കോട്ടകള്‍ക്കൊപ്പമാണ് രണ്‍ഥംഭോര്‍ കോട്ടയെയും ലോക പൈതൃക കേന്ദ്രമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. 12, 13 നൂറ്റാണ്ടുകളില്‍ നിര്‍മ്മിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന, രാാജസ്ഥാനിലെ ചുവന്ന കരൗലി കല്ലില്‍ തീര്‍ത്ത മൂന്ന് ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രങ്ങളും രണ്ട് ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളും കോട്ടയ്ക്കുള്ളില്‍ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്.

Also Read: Bihar: പുരാതന ഭാരതത്തിന്റെ അവശേഷിപ്പുകൾ ഇപ്പോഴും ഇവിടെയുണ്ട്!

കുംഭല്‍ഗഡ് കോട്ട

PC: Wikipedia

രാജ്സമന്ദ് ജില്ലയില്‍ ആരവല്ലി കുന്നുകളുടെ പടിഞ്ഞാറന്‍ ഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കോട്ടയാണ് കുംഭല്‍ഗഡ് കോട്ട. കോട്ടയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള നീണ്ട മതില്‍, ചൈനയിലെ വന്‍മതിലിന് ശേഷം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ രണ്ടാമത്തെ മതില്‍ ആണ്. കുംഭല്‍ ഗഡ് കോട്ട മതില്‍ ഏകദേശം 38 കിലോമീറ്റര്‍ നീളത്തില്‍ വ്യാപിച്ച് കിടക്കുന്നു. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ രാജസ്ഥാനിലെ മേവാര്‍ പ്രവിശ്യയുടെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന റാണ കുംഭ ആയിരുന്നു ഈ കോട്ട പണികഴിപ്പിച്ചത്. 700 വര്‍ഷത്തിലേറെ പഴക്കമുള്ള കോട്ടയാണെങ്കിലും, അത് ഇന്നും ഗാംഭീര്യത്തോടെ തന്നെയാണ് നിലനില്‍ക്കുന്നത്.

രാജസ്ഥാന്റെ വൈവിധ്യമാര്‍ന്ന പൈതൃകവും സംസ്‌കാരവും പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കുന്ന ഒന്നാണ് കോട്ടയുടെ വാസ്തുവിദ്യ. മേവാര്‍ ചക്രവര്‍ത്തിയായിരുന്ന മഹാറാണ പ്രതാപിന്റെ ജന്മ സ്ഥലം കൂടിയാണ് കുംഭല്‍ ഗഡിലുള്ള കോട്ട, ചിത്തോര്‍ഗഢ് കോട്ടക്ക് ശേഷം മേവാറിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു കോട്ടയാണ്.

ആര്‍ട്ടിക്കിള്‍ ഷോ